การวิเคราะห์หาสมการ Z-R ที่เปลี่ยนแปลงตามกลุ่มฝนเพื่อใช้ในการประเมินฝนเรดาร์สัตหีบ - หาญชูวงศ์ รัชเวช; แหลมทอง ชนัญชิดา (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
เรดาร์ตรวจอากาศจะวัดค่าการสะท้อนกลับของคลื่นเรดาร์เมื่อกระทบกับอนุภาคของเม็ดฝน ซึ่งค่าการสะท้อนกลับของคลื่นเรดาร์นี้จะแปรผันตามขนาดและลักษณะการกระจายตัวของอนุภาคของเม็ดฝนเมื่อนำข้อมูลค่าการสะท้อนกลับของคลื่นเรดาร์มาใช้ในการประเมินปริมาณฝน ข้อมูลดังกล่าวจะถูกแปลงเป็นข้อมูลความเข้มฝน (R (มม./ชม.)) โดยใช้สมการความสัมพันธ์ Z-R (Z=aRb) การศึกษาครั้งนี้จึงได้ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลเหตุการณ์ฝนทั้งหมด 510 เหตุการณ์ในช่วงระหว่างวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 ถึง วันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2563 ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลปริมาณน้ำฝนรายชั่วโมงจากสถานีโทรมาตรอัตโนมัติภาคพื้นดิน 110 สถานี และข้อมูลค่าการสะท้อนกลับของคลื่นเรดาร์ภายใต้รัศมีการตรวจวัด 240 กม. ของเรดาร์สัตหีบ มาทำการวิเคราะห์หาวิธีการประเมินฝนที่เหมาะสมโดยใช้สมการความสัมพันธ์ Z-R ที่เปลี่ยนแปลงตามกลุ่มฝนตามค่าการสะท้อนกลับของคลื่นเรดาร์, สมการความสัมพันธ์ Z-R ที่เปลี่ยนแปลงตามกลุ่มฝนตามค่าความเข้มฝนที่ตรวจวัดได้จากสถานีโทรมาตรอัตโนมัติภาคพื้นดิน, การประเมินฝนโดยใช้สมการ Z-R เฉลี่ย, Z=300R1.4 และ Z=200R1.6 ผลการศึกษาพบว่าวิธีการประเมินฝนโดยใช้สมการความสัมพันธ์ Z-R ที่เปลี่ยนแปลงตามกลุ่มฝนตามค่าความเข้มฝนให้ผลการประเมินฝนของเรดาร์สัตหีบที่แม่นยำที่สุด เมื่อพิจารณาจากค่าสถิติ RMSE, MSE และ MAE มีค่าใกล้เคียงศูนย์ที่สุด สำหรับเหตุการณ์ฝนที่ใช้ในการสอบเทียบ (Calibration) และ สำหรับเหตุการณ์ฝนที่ใช้ในการทวนสอบความเชื่อมั่น (Verification) เมื่อเทียบกับวิธีการประเมินฝนโดยใช้สมการความสัมพันธ์ Z-R ที่เปลี่ยนแปลงตามชนิดกลุ่มฝนตามค่าการสะท้อนกลับของคลื่นเรดาร์ , Z-R เฉลี่ย, Z=300R1.4 และ Z=200R1.6 ตามลำดับ